انواع روشهای پرتودرمانی؛ از رادیوتراپی خارجی تا براکیتراپی، IMRT و IGRT
متخصص پرتودرمانی (رادیوتراپی) · مشهد
۲۲ تیر ۱۴۰۵
پرتودرمانی روشهای متنوعی دارد و انتخاب بهترین روش به نوع، محل، اندازه و مرحلهٔ سرطان و همچنین وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. آشنایی با انواع رادیوتراپی به بیماران کمک میکند تا درک روشنتری از مسیر درمان خود داشته باشند و با آرامش بیشتری تصمیم بگیرند.
۱) پرتودرمانی خارجی (EBRT)
رایجترین نوع پرتودرمانی است که در آن دستگاهی به نام شتابدهندهٔ خطی (Linac) از بیرون بدن، پرتو را با دقت به ناحیهٔ تومور میتاباند. این روش سرپایی است، نیاز به بستری ندارد و در چند جلسه طی چند هفته انجام میشود. بیشتر بیماران در طول این دوره میتوانند فعالیتهای روزمرهٔ خود را ادامه دهند.
۲) براکیتراپی (پرتودرمانی داخلی)
در براکیتراپی، منبع رادیواکتیو بهصورت موقت یا دائم در داخل یا بسیار نزدیک به تومور قرار میگیرد. این روش امکان رساندن دوز بالا به تومور با کمترین آسیب به بافتهای سالم اطراف را فراهم میکند و در سرطانهایی مانند پروستات، دهانهٔ رحم و پستان کاربرد فراوان دارد.
۳) پرتودرمانی با شدت تعدیلشده (IMRT)
IMRT روشی پیشرفته از رادیوتراپی خارجی است که در آن شدت پرتو در نقاط مختلف تنظیم میشود. این فناوری اجازه میدهد تومورهایی با شکل نامنظم نیز بهدقت پوشش داده شوند و اندامهای حساس مجاور (مانند نخاع، غدد بزاقی یا قلب) محافظت شوند. نتیجه، کاهش عوارض و افزایش اثربخشی درمان است.
۴) پرتودرمانی هدایتشده با تصویر (IGRT)
در IGRT پیش از هر جلسه با تصویربرداری دقیق، محل تومور بررسی و موقعیت بیمار تنظیم میشود تا پرتو با حداکثر دقت تابانده شود. این روش بهویژه برای تومورهایی که با تنفس یا حرکت اندامها جابهجا میشوند بسیار ارزشمند است و خطای درمان را به حداقل میرساند.
۵) رادیوتراپی استریوتاکتیک (SBRT/SRS)
در این روش، دوز بسیار بالایی از پرتو در تعداد جلسات کم و با دقت میلیمتری به تومورهای کوچک تابانده میشود. SBRT برای برخی تومورهای ریه، کبد و ضایعات مغزی کاربرد دارد و گاهی جایگزینی برای جراحی محسوب میشود.
کدام روش برای شما مناسب است؟
تعیین روش مناسب تنها پس از بررسی پرونده، تصویربرداریها و معاینهٔ تخصصی ممکن است. متخصص پرتودرمانی با درنظرگرفتن نوع تومور، محل آن و وضعیت بیمار، یک برنامهٔ درمانی شخصیسازیشده طراحی میکند تا بهترین تعادل میان اثربخشی و کمترین عارضه بهدست آید.
عوامل مؤثر در انتخاب روش پرتودرمانی
چند عامل کلیدی در انتخاب روش رادیوتراپی نقش دارند: نوع و درجهٔ بدخیمی تومور، اندازه و محل دقیق آن، نزدیکی به اندامهای حساس، سن و وضعیت عمومی بیمار، و درمانهای قبلی. برای مثال، تومورهای کوچک و مشخص ممکن است با SBRT درمان شوند، در حالی که تومورهای بزرگتر یا با شکل پیچیده اغلب با IMRT پوشش داده میشوند. هدف همیشه رساندن بیشترین دوز مؤثر به تومور و کمترین آسیب به بافت سالم است.
نقش فناوری روز در دقت درمان
دستگاههای پیشرفتهٔ امروزی همراه با سیستمهای تصویربرداری و نرمافزارهای طراحی درمان، امکان هدفگیری بسیار دقیق تومور را فراهم کردهاند. ترکیب IGRT با IMRT اجازه میدهد حتی تومورهایی که با تنفس جابهجا میشوند نیز با اطمینان درمان شوند. این فناوریها میزان موفقیت درمان را افزایش و عوارض را کاهش دادهاند و دسترسی به آنها یکی از معیارهای انتخاب مرکز درمانی مناسب است.
سؤالی دربارهٔ روش درمان خود دارید؟
اگر مطمئن نیستید کدام روش پرتودرمانی برای شما مناسب است، بهترین کار مشورت با یک متخصص رادیوتراپی باتجربه است. پزشک با بررسی شرایط شما، گزینههای ممکن را توضیح میدهد و برنامهای متناسب با بیماری و سبک زندگی شما پیشنهاد میکند تا با خیال راحت مسیر درمان را آغاز کنید.
رزرو نوبت پرتودرمانی نزد دکتر فاطمه همایی در مشهد
دکتر فاطمه همایی شاندیز یکی از بهترین متخصصان پرتودرمانی (رادیوتراپی) در مشهد است که با بهرهگیری از بهروزترین روشها و دستگاههای روز دنیا، درمانی دقیق، ایمن و همراه با مراقبت کامل از بیمار ارائه میدهد. اگر به دنبال یک متخصص رادیوتراپی مطمئن در مشهد هستید، برای دریافت مشاوره و تعیین برنامهٔ درمان میتوانید بهسادگی از طریق صفحهٔ رزرو نوبت آنلاین دکتر همایی در آوانوبت نوبت بگیرید و بدون اتلاف وقت، زمان مراجعهٔ خود را آنلاین رزرو کنید.